K.Serafiński: Kto oczekuje zachwytów nad Szczecinkiem?

Przeglądając dyskusje w lokalnym internecie, albo słysząc komentarze wydawane na ulicy, można doszukać się pewnej regularności w pojawiających się czasem dość infantylnych zachwytach nad Szczecinkiem. Wyróżnić da się tutaj trzy konkretne grupy krzewicieli takich opinii.

Mieszkańcy Szczecinka mają powody żeby krytykować obecny stan miasta. Brakuje tu miejsc pracy, a płace są niskie. Brakuje tanich mieszkań. Problemy finansowe przekładają się na niską konsumpcję z lokalnego rynku - co w połączeniu z wysokimi opłatami, osłabia perspektywę inwestycyjną, a za tym i atrakcyjność miasta. Panuje tu skrajne kumoterstwo - a co za tym idzie, niska jest jakość funkcjonowania instytucji podległych samorządowi. Uciążliwości, na które skarżą się mieszkańcy są całkowicie ignorowane przez powiatowe i miejskie władze. Jakość powietrza również daje dużo do życzenia. Ujmując to ogółem - różnego rodzaju wyrazy niezadowolenia są zasadne. Nawet więc jeżeli znajdzie się ktoś faktycznie zadowolony z tego jak się tutaj żyje, to powinien mieć świadomość, że niemała część mieszkańców, ma powody do innego zdania.

Nierzadko jednak da się spotkać dość charakterystyczne komentarze osób, chcących wszystkich przekonać, że Szczecinek jest miejscem wręcz idealnym i absolutnie nikt nie powinien na nie narzekać. Oczekują więc w opiniach tylko zachwytów i pochwał. Bywa, że osoby takie reagują nawet obelgami, gdy widzą jakieś słowa krytykujące stan miasta. Dominującym, a często jedynym argumentem w ich wypowiedziach, są stwierdzenia, że Szczecinek jest przecież "taki piękny" - jakby estetyka była ważniejsza niż sprawy kluczowe dla egzystencji. Da się dość szybko zauważyć pewną regułę w tym, kto zwykle stara się forsować takie opinie - a wyróżnić można tu trzy grupy.

Pierwsza grupa to emeryci. Są to ludzie których nie dotykają już takie problemy jak brak pracy, niskie płace, czy brak tanich mieszkań. Wielu z nich oderwało się od rzeczywistości i ulega jakiemuś mentalnemu cofnięciu w rozwoju  - do etapu centracji poznawczej, która uniemożliwia zrozumienie, że inni ludzie mogą być w innej sytuacji i np. ważniejsze jest dla nich źródło dochodu, niż ładne kwiaty w parku. Do tego dochodzi wychowanie w czasach komunistycznych i tkwienie w utrwalanej wtedy mentalności. Nie było wtedy konkurencyjności ofert politycznych - więc ludzie nie nabyli zwyczaju porównywania tego co oferują politycy i konfrontowania tego z własnymi potrzebami. Była jedna partia i jedna władza - i trzeba było ją zawsze pochwalać, nawet za działania nieudolne lub szkodliwe.

Druga grupa to dawni mieszkańcy, którzy żyją obecnie za granicą. Często to też emeryci. Ich ocena miasta sprowadza się podobnie do oceny zdjęć. Skoro miasto jest "ładne", to znaczy, że wszyscy jego mieszkańcy powinni być zadowoleni. Tu również sprawy kluczowe dla egzystencji, są mało ważne. Nawet więc osoby mieszkające od ponad dwudziestu lat za granicą, "wiedzą lepiej" od aktualnie żyjących w Szczecinku, dlaczego jest tu tak wspaniale i nie powinno się narzekać.

Poza centracją poznawczą widać tu także niezrozumienie wpływu nostalgii. Patrząc obiektywnie, Szczecinek nie ma ani ładnej architektury, ani wyjątkowych walorów naturalnych. Łatwo można znaleźć miejsca ładniejsze w regionie. Idealizowanie Szczecinka więc nie musi wynikać rzeczywistej z oceny estetyki miasta, ale ze skojarzeń i wspomnień oraz skłonności do lepszego (łagodniejszego) oceniania miejsc i zdarzeń bardziej oddalonych są w czasie.

Dość prawdopodobne, że w tej oraz poprzedniej grupie, duży wpływ na takie wypowiedzi mają są kompleksy i skłonności narcystyczne. Część osób może krytykę jakości zarządzania miastem, utożsamiać z krytyką ich miejsca pochodzenia, a za tym doszukiwać się w tym ataków na własne ego.

Trzecia grupa osób oczekujących zachwytów nad Szczecinkiem, to ludzie związani z władzami samorządowymi, w tym poobsadzani w miejskich i powiatowych instytucjach, bądź tacy którzy mają tam powciskane rodziny. Tutaj motywacje powinny być najbardziej oczywiste. Złe opinie o mieście jako miejscu do życia, to złe świadectwo dla władz samorządowych. Złe opinie o władzach to zaś zagrożenie dla własnych stanowisk i przywilejów. Zmęczeni wyborcy mogą bowiem wybrać innych przedstawicieli niż obecni, zaś nowe władze będą mogły wyczyścić instytucje z ustawionych tam chałturników.

Wielu pracowników miejskich i powiatowych instytucji to ludzie niechlujni, których nawet nuda nie zmusza do roboty. W miejscach bardziej cywilizowanych, ze swoim podejściem długo by nie popracowali. Bronić więc będą łatwo zdobytej pracy, w której nie wymaga się od nich staranności - odwracając uwagę od wszystkiego co może rzucić cień na obecnie rządzących. Stąd też desperackie próby zaklinania rzeczywistości, że Szczecinek to miejsce doskonałe, a ci którzy na coś narzekają to jacyś niecni nieudacznicy i malkontenci. Taka narracja sprawi, że przynajmniej wspomniani emeryci się nabiorą i zagłosują jak trzeba.