Finansowa demolka w SAPiK. Długi i chaos

Trwająca niemal miesiąc kontrola Samorządowej Agencji Promocji i Kultury ujawniła to, czego wielu się spodziewało. Czasem trudno to nazwać bałaganem finansowym albo nawet niegospodarnością, bo momentami wygląda zdecydowanie na znacznie więcej. Protokół w kontroli, którą przeprowadziła trójka radnych: Magdalena Lubczyk, Maciej Batura oraz Wojciech Stypa, będzie obiektem posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miasta. Potem trafi na sesję. I to radni ostatecznie osądzą to, co w nim jest zawarte. A co jest?

Kontrola, do której upoważnienie dała radnym z Komisji Rewizyjnej Grażyna Kuszmar, Przewodnicząca Rady Miasta, trwała od 21.10 do 20.11.2024. Kontrolujący zyskać mieli dostęp do wszystkich danych i takowy dostali. Jak się okazało do tych danych, które SAPiK ma i które akurat istnieją. A że dane nie pokrywały się zbyt często z tym, co zostawało wydawane z budżetu lub organizowane, to inna sprawa. Mało tego. Na dodatkowe pytania radnych miały być udzielane zdawkowe odpowiedzi tak ustne, jak i pisemne. A agencja nie przedłożyła, mimo wielokrotnych nalegań, zestawień zobowiązań (również wymagalnych) dotyczących lat 2019 - 2023.

W chwili kontroli firma zatrudniała 80 pracowników na umowę o pracę oraz 40 osób na umowach cywilnoprawnych. 

- można przeczytać w raporcie pokontrolnym.

Samorządowa Agencja Promocji i Kultury przez lata nie posiadała planów finansowo - zadaniowych. Coroczny budżet, oscylujący w granicach 9 mln zł, nigdy nie wystarczał do końca roku. Firma niemal wiecznie zalegała z opłatami. Każdy rok, w skontrolowanych latach 2019 - 2023, kończył się zobowiązaniami wymagalnymi.

Zalegano pieniądze również Walt Disney Company. To tylko niektóre z niezapłaconych rachunków, a było ich naprawdę wiele. Co ciekawe, wykazano także, że SAPiK corocznie zaniżała wysokość takiej osiąganej straty. I to konsekwentnie.

Dlaczego powstało zadłużenie? Wg raportu z kontroli, Samorządowa Agencja Promocji i Kultury wskazała na wydatki na organizację nieplanowanych imprez, na których nie było przewidzianego budżetu, przynoszące straty budynki, którymi firma zarządza, wzrost cen i inflację. 

Co ciekawe, okazało się, że SAPiK nie posiada cennika za korzystanie z obiektów czy pomieszczeń i urządzeń. Miały być ustalane w wyniku konkursu ofert lub “ustalane autonomicznie decyzją dyrektora”.

Na chwilę powracając do rachunków zaległych Miejskiej Energetyce Cieplnej. Wg raportu główna księgowa nie regulowała powstałego w roku 2023 zadłużenia na polecenie samego dyrektora. Dlaczego? Ten miał uzyskać w Urzędzie Miasta zapewnienie, że zadłużenie zostanie umorzone. Problem polegał na tym, że do formalnego spotkania dyrektora z burmistrzem miasta oraz prezesem MEC nigdy nie doszło, a ustalenia o umorzeniu… nigdy formalnie nie zapadły.

Finalnie w roku 2023 SAPiK była winna tylko za same dostawy ciepłej wody kwotę 536 tys. zł. 

Przy tej pozycji sprawozdania z kontroli pojawia się również inna informacja, choć w tym miejscu skomentowana w protokole nie jest. Wrażenie za to robi wysokość kwot. Dyrektor był wyłącznym użytkownikiem karty biznesowej i wypłacił z niej w roku 2023, od maja do września, łącznie 42500 zł. 

Z ciekawostek SAPiK miała również podpisaną roczną umowę z tłumaczem języka francuskiego. W jej ramach znalazły się “tłumaczenia, promocja cywilizacji oraz kultury francuskiej i życia środowisk polonijnych za granicą”. Nikt nie był w stanie wykazać, czy umowa była faktycznie wykonywana. Jej miesięczny koszt wynosił 1385 zł. 

Na “Fryderyki” w roku 2022 SAPiK przeznaczyła środki z dotacji na działalność bieżącą - 975.609,76 zł, przychody z biletów - 105.694,44 zł przychody “z tytułu refaktur wystawionych na firmę High Events za współorganizację przedsięwzięcia” - 95.336,80 zł. Z 1.176.641 zł koszty organizacji wyniosły 1.083.500.86 zł. W tym punkcie podkreślone zostało, że “wszystkie organizowane wydarzenia w SAPiK odbywają się za zgodą i na polecenie Burmistrza Miasta Szczecinek”. Na organizację festiwalu w roku 2024 SAPiK przelała 700 tys. zł.

Firma współpracowała z Biurem Bezpiecznego Biznesu SECURITY Marcin Redosz. Z zawartości raportu można dowiedzieć się między innymi, że współpraca nie jest poparta wpisem o przeprowadzeniu na te działania postępowania w celu wyłonienia podmiotu, mimo że kwoty roczne potrafiły być znaczne. W roku 2023 SAPiK zapłaciła SECURITY 169.973,70 zł. I jak się okazuje przy okazji, ochrona imprez bardzo dużo kosztuje. Na przykład kompleksowe zabezpieczenie piłkarskiej Strefy Kibica 2021 to koszt 75 tys. zł, ochrona koncertu lato na Maxxxa w 2019 to 34.440,00 zł. Ale ochrona spotkania z Donaldem Tuskiem kosztowała tylko 1440 zł, z drugiej strony na przykład ochrona Nocy Horrorów (seans filmowy w kinie) to koszt 1660 zł.

Niepokój kontrolujących wzbudziły wypłaty zaliczek, ponieważ brak jest informacji o ich rozliczeniu. Łączna kwota (w skali firmy) to około 100 tys. zł. Na przykład Sebastian Wojciechowski otrzymał łącznie 7479 zł, Łukasz Koczan (zastępca dyrektora) 12000 zł, Kamil Klimek (dyrektor) - 14600 zł. Są też inne nazwiska.

Jest też gorzkie spostrzeżenie na temat majątku.

“Większość zgromadzonego majątku nie posiadała numerów inwentarzowych (ewidencyjnych). A te, które go mają, posiadają numer niezgodny z ewidencją. Nie ma zatem możliwości weryfikacji składników majątku z majątkiem rzeczywiście występującym”.

Czyli przeprowadzona kontrola tak naprawdę opiera się na danych szczątkowych. Reszty może dokonać powiadomienie “właściwego rzecznika dyscypliny finansów publicznych”, jak można przeczytać w protokole. Podczas kontroli radni doliczyli się przynajmniej 9 sprzeczności z ustawami o prowadzeniu działalności kulturalnej, o finansach publicznych, o rachunkowości.  

- podsumowują kontrolujący.

Czy takie zostaną podjęte? Zdecyduje większość, co może oznaczać, że… nie stanie się nic. Takie realia polityczne.

I na koniec słodzik z opisu na stronie sapik.pl:

Samorządowa Agencja Promocji i Kultury w Szczecinku (SAPiK) to nowoczesna, miejska instytucja kultury, łącząca w kreatywny sposób animację kulturalno-społeczną z szeroko rozumianą promocją i marketingiem terytorialnym.