Ostrzegamy przed siedzącym trybem życia

Różnego rodzaju bóle mięśni, kręgosłupa, szyi, stawów są oczywiście najbardziej pospolitym i najszybciej ujawniającym się efektem siedzącego trybu życia. Organizm ludzki nie jest ewolucyjnie przystosowany do długotrwałego bezruchu. W czasie siedzenia kręgosłup jest poddawany większym naprężeniom i obciążeniom niż podczas stania. W połączeniu ze źle przyjmowaną postawą, wielogodzinne przebywanie w jednej pozycji prowadzi do zmian zwyrodnieniowych i bólów, szczególnie w dolnej części krzyża. Na dolegliwości tego rodzaju pracownicy biurowi uskarżają się częściej nawet niż pracownicy niektórych zawodów fizycznych. To dlatego pracodawcy przykładają tak dużą uwagę do ergonomii stanowiska pracy, zwłaszcza w zakresie krzeseł i foteli, a producenci oferują specjalnie przystosowane modele do prac biurowych.

Siedzący tryb życia ma jednak równie dużo wspólnego z warunkami pracy, co i z przyzwyczajeniami i sposobem spędzania wolnego czasu. Z przeprowadzanych w Europie studiów wynika, że o ile dzieci jeszcze siedzą średnio po około cztery godziny dziennie, to już w wieku nastoletnim doganiają dorosłych. Po powrocie z pracy czy szkoły od razu członkowie dzisiejszych społeczeństw siadają do komputera lub telewizora. Niestety, brak aktywności fizycznej, szczególnie w młodym okresie życia, przekłada się na późniejsze problemy organizmu. Już teraz większość nastolatków cierpi w związku z dolegliwościami będącymi skutkiem zaburzeń przepływu krwi. Choćby nadciśnienie tętnicze można wiązać właśnie z siedzącym trybem życia i brakiem aktywności fizycznej, ale to nie jedyna możliwa konsekwencja jeśli chodzi o układ krwionośny (więcej informacji: tu).

Skutki siedzącego trybu życia obejmują – oprócz przybierania na wadze – także problemy z metabolizmem, gorszą przemianę materii, problemy żołądkowe spowodowane osłabieniem mięśni brzucha i zaleganiem pokarmu w jelitach, odwapnienie kości, gorsze odżywianie i stan stawów, mniejszą wydolność serca ze względu na jego gorszą kurczliwość i słabsze utlenienie krwi. Do tego dochodzą problemy z żylakami i drętwieniem nóg, powstające w wyniku ucisku na żyły i osłabienia ich ścianek, co utrudnia prawidłowy przepływ krwi (choć tu w grę wchodzą jeszcze uwarunkowania genetyczne, a sam proces ujawnia się dopiero po wielu latach). Co więcej, w pozycji siedzącej mięśnie nóg nie pracują. Powoduje to zaburzenia w poziomie cukru i cholesterolu we krwi. Zwiększony poziom cukru, związany również z nadwagą i złą dietą, może być zaś przyczyną cukrzycy typu drugiego.

Problemy potwierdzają liczne badania naukowców. Raport BJM Open z lipca 2012 roku dowodzi, że siedzący tryb życia może mieć równie szkodliwy wpływ na długość życia co na przykład palenie. Gdyby przeciętny Europejczyk skrócił czas dziennego przesiadywania do trzech godzin, przełożyłoby się to na wydłużenie średniej życia o dwa lata. Inne badania przeprowadzone w latach 2011-2013 przez naukowców z Seulu wykazały związek między niealkoholowym stłuszczeniem wątroby, a wielogodzinnym spędzaniem czasu na siedząco – i to nawet pomimo dużej aktywności fizycznej w pozostałym czasie, także u badanych o szczupłej sylwetce. Istnieją też analizy, z których wynika, że siedzący tryb życia sprzyja rozwojowi i zwiększa ryzyko zapadnięcia na niektóre rodzaje nowotworów, np. raka jelita grubego.

Zapobiec skutkom siedzącego trybu życia, oczywiście oprócz zmniejszenia liczby godzin spędzonych w tej pozycji i zwiększeniu aktywności fizycznej, można m.in. stosując odpowiednią dietę. Ewentualne problemy żołądkowe można łagodzić spożywając pokarmy ułatwiające trawienie, choćby kefiry czy jogurty. Dieta powinna być też bogata w błonnik i witaminy z grupy B. Należy tylko pamiętać, aby ewentualne zmiany sposobu odżywiania się nie odbywały się gwałtownie. Dobrą metodą na załagodzenie efektów siedzącego trybu życia są także odpowiednie ćwiczenia, jak na przykład rozciąganie kręgosłupa, tzw. „koci grzbiet” lub przyciąganie kolan. Ćwiczeń jest wiele. Wiele z nich można robić w warunkach domowych lub nawet w pracy, jako że często nie wymagają żadnego dodatkowego sprzętu. Pomocne powinny być również masaże i kąpiele. Zdecydowanie warto też zadbać o ergonomię miejsca pracy czy odpoczynku. Dzisiejsi producenci oferują bardzo szeroki wybór krzeseł i foteli. Z łatwością można dobrać model dobrze dostosowany do naszych warunków fizycznych i potrzeb. Nie można też zapominać o robieniu przerw co jakiś czas. Wszystko to po to, aby uchronić się od negatywnych skutków siedzącego trybu życia.

Artykuł przygotowany we współpracy ze sklepem internetowym www.centrumkrzesel.pl (Centrum Krzeseł)

(ogłoszenie)