Korzystając z tej strony, wyrażasz zgodę na użycie plików cookie zgodnie z obecnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Więcej tutaj. [X zamknij]

Temat Szczecinek


25699 dostępnych artykułów i 1149 ogłoszeń

Sunday 22 stycznia, imieniny Anastazegoi

Osób online: 37

Kultura & hobby

Straszne? Nie, bo to nasze polskie Boże Narodzenie

2016-12-02 13:08:00

foto

Do 29 stycznia czynna będzie wystawa „Boże Narodzenie. Staropolskie zwyczaje świąteczne.” Jej wernisaż miał miejsce w czwartek (1.12). Zaprezentowane zbiory, pośród których przeważają ludowe rzeźby bożenarodzeniowych szopek, pochodzą z Muzeum Okręgowego. Aranżacji ekspozycji dokonała Małgorzata Fijałkowska z Muzeum Okręgowego w Pile, a wykład na temat świątecznych zwyczajów na terenie Wielkopolski wygłosił dyrektor tego muzeum - Ziemowit Niedźwiecki.  

Muzealna sala tzw. saloniku myśliwskiego zmieniła się w salę etnograficzną. – Jest nam bardzo miło, że możemy własne zbiory prezentować na zewnątrz – powiedział dyr. Z. Niedźwiecki. - Nasze muzeum jest trochę młodsze (szczecineckie ma już sto lat – dop. red.) ale 40-lecie minęło w ubiegłym roku i do tej pory nie mieliśmy okazji prezentować aż tak dużej kolekcji na zewnątrz. 

Na świecie, a także i w kraju, bożenarodzeniową szopkę kojarzy się najczęściej z szopkami krakowskimi. Wprawdzie pilskie muzeum taką również w swoich zbiorach taką również posiada, jednak najbardziej wartościowe są te, które pochodzą głównie z północy Wielkopolski. Są to głównie rzeźby lub płaskorzeźby, a ich autorami są twórcy ludowi. Muzeum zgromadziło w sumie ok. 40 szopek. Na ekspozycji w Szczecinku trafiło ich kilkanaście.

Twórcą pierwszej bożonarodzeniowej szopki był w 1223 r. św. Franciszek z Asyżu. Od jego czasów zwyczaj ten stopniowo rozprzestrzenił się na całą Europę. Co znamienne, dzisiaj najbardziej kultywowana jest właśnie w naszym kraju, podczas gdy w Europie zachodniej zwalczającą swoją chrześcijańską tożsamość jest bezwzględnie usuwana z przestrzeni publicznej. 

W szopkarstwie Narodzony Chrystusa utożsamiane są ze sceną przedstawiającą pokłon trzech króli lub moment przybycia pasterzy. Zgodnie z Księgą Izajasza: Wół rozpoznaje swego pana i osioł żłób swego właściciela, Izrael na niczym się nie zna, lud mój niczego nie rozumie Święta Rodzina przestawiana jest w otoczeniu zwierząt domowych. Ponad tą sceną najczęściej góruje gwiazda betlejemska oraz anioł zwiastujący światu dobrą nowinę.  

Podczas wykładu dyrektor nawiązał także do świątecznych zwyczajów. Na terenie Wielkopolski Wigilia miała charakter zaduszny. Zaczynała się od dzielenia się opłatkiem. Uroczystość rozpoczynała najstarsza osoba w rodzinie, zaś najmłodsi wypatrywali pierwszej gwiazdy. Liczba potraw na stole była nieparzysta i zazwyczaj zależała od zamożności rodziny. Ponieważ wieś polska była biedna, więc i dania na stole najczęściej ograniczyła się do plonów i owoców. Od XIX wieku najpierw w miastach a potem na wsi przyjął się zwyczaj stawiania i przyozdabiania drzewka świerkowego. Znajdujące się domu święte obrazy przyozdabiano gałązkami lub wiankami, symbolizującymi odradzającą się na wiosnę przyrody. Opłatek wykorzystywany był także jako ozdoba choinkowa: utożsamiał nie tylko Nowonarodzonego, ale jeden z pierwszych pokarmów – to od niego zaczynano wigilijną wieczerzę.  

Staropolskim zwyczajem, funkcjonującym do dzisiaj na polskiej wsi, są grupy kolędnicze – maszkary, buchroki lub herody. Jest to typowo polska tradycja sięgająca jeszcze czasów średniowiecza. Na wystawie zaprezentowano jedynie kilka takich postaci – śmierć, bocian, diabeł. Jest to świat magiczny nawiązujący do pierwotnych, a więc jeszcze pogańskich czasów. Gama przebierańców była przeogromna. Są też postacie zoomorficzne kojarzone z siłą takie jak turoń, niedźwiedź czy koza.  (jg)

 

reklama

Proszę Zaktualizować Plugin Flash Player/. Wymagana jest wersja 9.0.28 lub nowsza.

Żadna część jak i całość utworów zawartych w wydaniu internetowym "Tematu Szczecineckiego" nie może być powielana i rozpowszechniania lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny) włącznie z kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej / e-mailowej zgody redakcji Tygodnika.
Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Redakcji lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Serwisy tematyczne

Aktualności

Kultura & Hobby

przesuń góradół

Oferty pracy

pracuj.pl

Migawka fotografia dnia

Zima

Zima

foto: Rysiek

zobacz pozostałe »

poprzedni miesiąc January następny miesiąc

  • Nd
  • Pn
  • Wt
  • Śr
  • Czw
  • Pt
  • So
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31

Sonda

Wierzysz lokalnym politykom?

Tak
Rzadko
Nie

Wierzysz lokalnym politykom?

Tak

8 %

Rzadko

13 %

Nie

79 %