Korzystając z tej strony, wyrażasz zgodę na użycie plików cookie zgodnie z obecnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Więcej tutaj. [X zamknij]

Temat Szczecinek


26259 dostępnych artykułów i 1352 ogłoszeń

Thursday 23 marca, imieniny Feliksa i Pelagii

Osób online: 25

Historia

Zapach ciastek z kinową historią

2016-12-16 11:52:00 | ostatnia aktualizacja: 2016-12-28 12:44:33

foto

artykuł ukazał się 8.12 w tygodniku Temat

Ta część ul. Kościuszki kojarzy się przede wszystkim z ciastkowym zapachem. To wszystko za przyczyną znajdującej się w wiekowych murach słodkiej fabryki CSI „Słowianka. Wprawdzie produkcja rozpoczęła się tutaj już w 1959 roku, jednak historia tego budynku wiąże się z zupełnie z czymś innym. 

To właśnie tutaj – jak wspomina Tadeusz Lewicki jeden z pierwszych polskich mieszkańców Szczecinka, został wyświetlony pierwszy po wojnie film pt. „Kołosowski”. Jak wspomina, był to obraz propagandowy o polskim oficerze w stopniu kapitana. Jak długo w tym miejscu wyświetlano filmy, nie wiadomo. W każdym razie kilka lat po jego uruchomianiu, budynek spłonął. Potem, chyba nawet przez kilka lat, wypalone mury straszyły przechodniów pustymi oczodołami po oknach i drzwiach. Dopiero w 1954 roku obiekt odbudowano, a właściwie przebudowano adaptując go do celów przemysłowych i tak już zostało do dzisiaj. 

Wbrew temu, o czym wspominał T. Lewicki, w powszechnie dostępnych opracowaniach przyjmuje się, że pierwszy powojenny seans filmowy miał miejsce w kinie „Wolność” przy ul. Bismarcka 15 (potem Żukowa a dz. Wyszyńskiego) 24 czerwca 1945 r. - niektórzy twierdzą, że było to 15 czerwca. 

To tutaj mieścił się międzywojenny Union-Theater, którego właścicielami byli bracia Grützmacher. Kino powstało najprawdopodobniej wraz z końcem I wojny światowej. Do 1932 roku, a więc kiedy zaczęto wyświetlać w nim filmy dźwiękowe, kino zatrudniało trzech grajków. 

Kino przestało istnieć w 1953 r. Jego miejsce zajęło wybudowane niemalże od postaw kino „Przyjaźń” przy ul. Wyszyńskiego 65. 

Warto przypomnieć, że jeszcze w latach 60. w dwudziestotysięcznym Szczecinku doskonale prosperowały trzy kina. Oprócz „Przyjaźni”, przy ul. 9 Maja 12 znajdował się PeDeKa przemianowany potem na „Kadr” oraz kino „Garnizonowe” mieszczące się przy ul. 1 Maja 12-14. 

W okresie międzywojennym w mieście działy również trzy kina. To najbardziej okazałe Union-Theater znajdowało się przy Bismarckstrasse 15, kilkanaście numerów dalej było Palast-Lichtspiele. W dzisiejszym obiekcie „słodkiej” fabryki mie mieściło się  Kammer-Lichtspiele. 

Na mapie pochodzącej z 1903 roku na działce przy ówczesnej Königsvorstadt 26 (Królewskie Przemieście) w tym miejscu widnieje budynek w kształcie litery „L”. To restauracja Gesellschaftshaus, której właścicielem w tym czasie był – sądząc po napisie na elewacji budynku (patrz archiwalne zdjęcie) – Th(eodor) Hense. 

Budynek powstał (a może został jedynie przebudowany?) najprawdopodobniej w miejscu młyna prochowego. Dzisiejszy plac Jasny, do czasów budowy koszar przy dz. ul. Kościuszki, był miejscem ćwiczeń. Od strony jeziora znajdowała się nawet zlikwidowana dopiero w latach 60. strzelnica. 

Obiekt, mimo że położony na skraju miasta, musiał być znaczącą placówką, skoro zamieszczono o nim wzmiankę na kartach wydanego w 1905 r. przewodnika.  Resturacja ze sceną pełniła równiez rolę sali koncertowej. 

Wiadomo, że w 1918 roku jej właścicielem został Ernst Karsten, następnie na krótko przeszła w ręce zarządcy majątków ziemskich Heinricha Schäfera, a ostatnim właściciel był Ernst Bauer. 

Budynek od strony placu, ze względu na swoją wysokość i elewację przypominał fabryczną halę. Jego rodowód sięga połowy XIX wieku. Wprawdzie na pozbawionej okien budowli umieszczono liczne pilastry, ale mimo tego obiekt do atrakcyjnych architektonicznie od tej strony raczej nie należał. Znacznie lepiej przedstawiał się od strony ulicy. Jego klasycyzujący fronton na tle sąsiadującej z nim parterowej zabudowy robiła całkiem dobre wyrażenie. 

Dodam, że w tym czasie nie było jeszcze drugiego skrzydła od strony ul. Lelewela – najprawdopodobniej wykonano je już w latach dwudziestych. Na archiwalnym zdjęciu pochodzącym z 1925 roku skrzydło to już istnieje. Od strony ulicy przylegała do niego parterowa drewniana przybudówka – zapewne letnią porą pełniąca rolę dodatkowej sali restauracyjnej z letnim ogródkiem od strony wejścia. 

Nie wiadomo, kiedy po raz pierwszy do Neustetin`a trafił wynalazek braci Lumiere. W każdym razie, już po piętnastu latach w całej Europie jak grzyby po deszczu pojawiło się tysiące sal kinowych. W 1905 r. w całych Niemczech istniało 40 kin, a osiem lat później ponad 3 tysiące. 

Najprawdopodobniej kino właśnie w tym miejscu zostało uruchomione w 1913 roku. W tamtym czasie seanse kinematograficzne odbywały w salach koncertowych oraz teatrzykach varietes, a takim właśnie była restauracja Gesellschaftshaus. To tutaj odbywały się koncerty, imprezy muzyczne, a na scenie prezentowano lekki rozrywkowy repertuar. Nieprzypadkowo pierwszy jej właściciel Hense był dyrygentem. Zresztą sam film traktowano bardziej jako rozrywkę niż dzieło sztuki. 

Na sali kinowej mieściło się ok. 250 osób, a seanse początkowo odbywały się w soboty, niedziele oraz poniedziałki, potem już codziennie. Kinowy repertuar zmieniano dwa razy w tygodniu. 

 

Jerzy Gasiul

reklama

Proszę Zaktualizować Plugin Flash Player/. Wymagana jest wersja 9.0.28 lub nowsza.

Żadna część jak i całość utworów zawartych w wydaniu internetowym "Tematu Szczecineckiego" nie może być powielana i rozpowszechniania lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny) włącznie z kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej / e-mailowej zgody redakcji Tygodnika.
Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Redakcji lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Serwisy tematyczne

Aktualności

Oferty pracy

pracuj.pl

Migawka fotografia dnia

Szczecinek-w-lutym-2012

Szczecinek w lutym 2012

Szczecinek w lutym 2012. Foto: U. Roik

zobacz pozostałe »

poprzedni miesiąc March następny miesiąc

  • Nd
  • Pn
  • Wt
  • Śr
  • Czw
  • Pt
  • So
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31

Sonda

Wierzysz lokalnym politykom?

Tak
Rzadko
Nie

Wierzysz lokalnym politykom?

Tak

9 %

Rzadko

14 %

Nie

78 %